امینونو پیش از سوار شدن: سه ساعتی که خوب می‌گذرد

امینونو، محله‌ای در دهانه شاخ طلایی، بهترین جا برای گذراندن سه ساعت پیش از کروز شام ماست. بازار ادویه، مسجد جدید، مسجد رستم پاشا، سلیمانیه و پل گالاتا همگی در فاصله‌ای کوتاه از یکدیگرند و از روی پل تا اسکله جیبالی با تراموا یا پای پیاده حدود 20 دقیقه راه است. سوار شدن از ساعت 20:00 آغاز می‌شود، پس حدود سه ساعت زودتر شروع کنید و ترتیب زیر را دنبال کنید.

چرا امینونو پیش از کروز جواب می‌دهد

امینونو جایی است که شهر قدیم به آب می‌رسد. کشتی‌های ساحل آسیایی اینجا پهلو می‌گیرند، تراموای T1 از سلطان‌احمد اینجا توقف می‌کند و تراموای T5 به سمت جیبالی از اینجا شروع می‌شود، پس هم رسیدن به آن از هر جای شهر آسان است و هم بیرون آمدن از آن. دیدنی‌ها در فاصله چند صد متری ایستگاه تراموا روی هم انباشته‌اند، جز یک سربالایی تا سلیمانیه که بهترین منظره اواخر بعدازظهر به شاخ طلایی، جواب این بالا رفتن را می‌دهد.

ترتیب اهمیت دارد. بازار ادویه اول شب بسته می‌شود، پس اول از همه می‌آید. مساجد بیشتر برای بازدیدکنندگان باز می‌مانند اما دور هر نماز مدتی بسته می‌شوند و نماز مغرب هم داخل همین بازه می‌افتد. پل گالاتا وقتی نور می‌رود و چراغ‌های ماهیگیران روشن می‌شود بهترین حالتش را دارد، پس آخر از همه می‌آید، و ضمناً همان‌جاست که تراموا و مسیر پیاده کنار آب تا جیبالی شروع می‌شود. سبک بخورید: شام روی کشتی با ده نوع مزه سرد آغاز می‌شود و با بورک گرم، غذای اصلی و دسر ادامه پیدا می‌کند، و اشتها لازم دارید.

از بازار ادویه شروع کنید

بازار ادویه (Mısır Çarşısı، یعنی «بازار مصر») بازار سرپوشیده‌ای است به شکل حرف L، کنار مسجد جدید و چند دقیقه پیاده از ایستگاه تراموای امینونو. در قرن هفدهم به‌عنوان بخشی از مجموعه مسجد ساخته شد و نامش یادآور درآمدهای مصر است که خرج ساختش شد. داخل آن، ادویه‌های هرمی‌شکل، لوکوم، میوه خشک، آجیل، دمنوش‌های گیاهی، زعفرانی با درجات مختلفی از صداقت و سوغاتی‌های همیشگی را می‌بینید. از بازار بزرگ کوچک‌تر است و در وقتی که دارید خیلی راحت‌تر می‌شود آن را دید.

حدود 40 دقیقه برایش وقت بگذارید. از یک بازو وارد شوید و از بازوی دیگر بیرون بیایید، هرچه تعارف کردند بچشید، و اگر می‌خواهید خرید کنید همین حالا بکنید نه بعداً: این تنها ایستگاهی است که اول شب بسته می‌شود و ساعت کارش هم با فصل و تعطیلات رسمی جابه‌جا می‌شود، پس پیش از آنکه رویش حساب کنید ساعت همان روز را ببینید. از دری بیرون بیایید که رو به مسجد جدید است.

خیابان‌های سمت غربی بازار، بازار واقعی‌اند و به محلی‌ها قهوه، پنیر، زیتون و لوازم خانه می‌فروشند؛ یک چرخ کوتاه در آن‌ها بیشتر می‌ارزد تا یک دور دوم داخل بازار.

مسجد جدید و کاشی‌های رستم پاشا

مسجد جدید (Yeni Cami) همان مسجد بزرگ میدانی است که بین بازار و اسکله‌های کشتی قرار دارد. «جدید» بودنش نسبی است: پس از وقفه‌ای طولانی در ساخت، در قرن هفدهم تمام شد. مسجدی فعال با حیاطی وسیع است و از هر سه مسجد راحت‌تر می‌شود دیدش، چون ورودی‌اش همان‌جا روی میدان است. حدود 20 دقیقه برایش وقت بگذارید.

مسجد رستم پاشا همانی است که مردم از دستش می‌دهند. چند دقیقه پیاده در غرب بازار، بالای خیابان‌های بازار و روی سکویی بر فراز ردیفی از مغازه‌ها ایستاده، و با پلکانی سنگی و باریک به آن می‌رسید که به‌سادگی می‌شود از کنارش رد شد. معمار سنان آن را برای صدراعظم سلطان سلیمان قانونی طراحی کرد و نکته اصلی بازدید، کاشی‌های ازنیک است: دیوارها، ستون‌ها و ایوان بیرونی همه از کاشی پوشیده‌اند، با گل‌های سرخ و آبی و در تراکمی که جای دیگری در شهر نمی‌بینید. مسجد کوچکی است و پانزده دقیقه برایش کافی است.

آداب مسجد، به‌اختصار

در هر سه مسجد قواعد یکسان است. شانه‌ها و زانوها باید برای همه پوشیده باشد؛ خانم‌ها موهایشان را می‌پوشانند و اگر پوشش سر ندارید، در ورودی در اختیارتان می‌گذارند. کفشتان را پیش از فرش دربیاورید و آن را با خود ببرید یا در قفسه بگذارید. صدایتان را پایین نگه دارید، از جلوی کسی که نماز می‌خواند رد نشوید و عکاسی با فلاش را کنار بگذارید. مساجد دور هر یک از پنج نماز روزانه مدتی به روی بازدیدکنندگان بسته می‌شوند؛ اگر همزمان با اذان رسیدید، بیرون منتظر بمانید یا به ایستگاه بعدی بروید و بعد برگردید.

سلیمانیه: منظره‌ای رو به شاخ طلایی

از رستم پاشا تا سلیمانیه حدود 15 دقیقه سربالایی از میان خیابان‌های بازار است که هرچه بالاتر می‌روید آرام‌تر و شیب‌دارتر می‌شوند. سلیمانیه بزرگ‌ترین مسجد سنان در این شهر است که در قرن شانزدهم برای سلطان سلیمان قانونی ساخته شد و روی بلندترین تپه شهر قدیم ایستاده است. فضای داخلی‌اش وسیع و آرام است، بدون کاشی‌کاری رستم پاشا اما با حسی از فراخی که عکس هیچ‌وقت درست منتقلش نمی‌کند. حدود 20 دقیقه برای داخل وقت بگذارید و همان آداب بالا اینجا هم برقرار است.

بعد به مهتابی سمت شاخ طلایی بروید. همین دلیلی است که مردم را اواخر بعدازظهر به این بالا می‌فرستیم. پایین پایتان تمام خلیج است: پل گالاتا، پل مترو شاخ طلایی و پل آتاتورک، کشتی‌هایی که در رفت‌وآمدند، برج گالاتا در آن سو و در امتداد ساحل نزدیک و سمت چپتان، بلوک آجری و کشیده دانشگاه قادر حاص با اسکله ما در کنارش. معمولاً می‌توانید دقیقاً همان‌جایی را که چند ساعت بعد خواهید بود تشخیص دهید. در باغ پشت مسجد، آرامگاه سلطان سلیمان و خرم سلطان است که اگر باز باشد چند دقیقه ارزشش را دارد؛ ساعت همان روز را ببینید.

کروز ما در مسیر خروج از شاخ طلایی از پای همین تپه می‌گذرد و سلیمانیه نورانی بر فراز آب یکی از اولین چیزهایی است که از روی عرشه می‌بینید؛ کل مسیر را در از شاخ طلایی تا بسفر: چه می‌بینید توضیح داده‌ایم.

پل گالاتا: ماهیگیران بالا، خوراکی پایین

حدود 15 دقیقه به سمت آب پایین بیایید و به پل گالاتا بروید. طبقه بالا متعلق به ماهیگیران است که از صبح زود تا پاسی از شب با چوب، سطل و چراغ‌های کوچک — وقتی هوا تاریک می‌شود — کنار نرده‌ها صف می‌بندند. کمی روی پل جلو بروید تا منظره برگشت به مسجد جدید و سلیمانیه، و آن‌سو به برج گالاتا را ببینید. لازم نیست تمام پل را طی کنید؛ وسط پل کافی است.

طبقه پایین ردیفی از رستوران‌های ماهی و کافه‌ها در سطح آب و زیر ترافیک است. برای یک چای یا قهوه، وقتی کشتی‌ها در یک قدمی‌تان می‌گذرند، جای خوبی است، اما امشب آنجا غذا نمی‌خوریم. همان نزدیکی، در سمت امینونو، قایق‌ها و دکه‌های ساندویچ ماهی‌اند: بالیک اکمک (balık ekmek)، ماهی خال‌مخالی کبابی در نان با پیاز و کاهو، یک تجربه اصیل استانبولی است و ارزش امتحان کردن دارد، اما یک خوراکی است، نه شام. اگر کنجکاوید، یکی را بین دو نفر تقسیم کنید. غذای اصلی‌ای که روی کشتی انتخاب می‌کنید سالمون کبابی، سی‌باس، کباب مرغ یا کباب گوشت گوساله است، با بشقاب گیاهی در صورت درخواست، و منوی کامل در صفحه اصلی ما آمده است.

از امینونو تا اسکله جیبالی در حدود 20 دقیقه

از سر امینونوییِ پل دو گزینه خوب دارید و هر دو حدود 20 دقیقه از در تا در طول می‌کشند. اولی تراموای T5 از ایستگاه امینونو است که تابلوی علی‌بی‌کوی دارد: دو ایستگاه، اول کوچوک‌پازار و بعد جیبالی، و از ایستگاه جیبالی چند دقیقه پیاده تا اسکله کنار دانشگاه قادر حاص. به Istanbulkart نیاز دارید؛ آن را از دستگاه‌های مرکز امینونو بخرید یا شارژ کنید، و توجه داشته باشید که ما کرایه‌ها را نمی‌نویسیم چون تغییر می‌کنند.

گزینه دوم پیاده‌روی است. آب را سمت راست نگه دارید و مسیر ساحلی را از کنار اسکله‌های کشتی، زیر پل مترو شاخ طلایی و پل آتاتورک، تا همان ساختمان آجری کشیده با اسکله کنارش دنبال کنید. مسیر مسطح است، 20 تا 25 دقیقه طول می‌کشد و اگر نظرتان عوض شد، تراموا در تمام طول مسیر کنار شماست. در باران تراموا سوار شوید. برای هر مسیر دیگری، از جمله تاکسی و ترانسفر هتل ما، چگونه به اسکله جیبالی برویم را ببینید.

سوار شدن از ساعت 20:00 آغاز می‌شود. همان موقع یا کمی بعد در اسکله باشید: مزه‌ها از همان اول روی میزند، نوشیدنی‌های غیرالکلی به‌محض نشستن سرو می‌شوند و می‌توانید پیش از حرکت در ساعت 21:00 جا بیفتید.

یک برنامه تقریبی

این را به‌عنوان یک شکل کلی ببینید، نه یک جدول زمانی دقیق. همه‌چیز پیاده‌رو است و هیچ‌کدام رزرو نمی‌خواهد.

1. رسیدن به امینونو حدود سه ساعت پیش از سوار شدن، با تراموا، کشتی یا پیاده از سلطان‌احمد.
2. بازار ادویه، حدود 40 دقیقه، و اگر داخل را سریع دیدید، یک چرخ در خیابان‌های بازار بیرون.
3. مسجد جدید، حدود 20 دقیقه، درست آن سوی میدان.
4. مسجد رستم پاشا، حدود 15 دقیقه، از پلکان بالای خیابان‌های بازار.
5. بالا رفتن تا سلیمانیه، حدود 15 دقیقه سربالایی، و بعد حدود 20 دقیقه برای مسجد و مهتابی رو به شاخ طلایی.
6. بازگشت به پل گالاتا، حدود 15 دقیقه، بعد 20 دقیقه روی پل و اگر دوست داشتید یک ساندویچ ماهی مشترک.
7. تا اسکله جیبالی، حدود 20 دقیقه با تراموای T5 یا پیاده کنار آب، طوری که درست هنگام آغاز سوار شدن در ساعت 20:00 برسید.

اگر وقت کمتری دارید، سلیمانیه را حذف کنید و بقیه را نگه دارید. اگر وقت بیشتری دارید، محله‌های فنر و بالات را اضافه کنید که روی همان خط تراموا و کمی بعد از جیبالی‌اند.